Sosyal Medya İstihbaratı (SOCMINT) Nedir ?

Sosyal medya istihbaratı; açık veya kapalı her türlü sosyal medya hesabı ve paylaşımlar üzerinden hem müdahaleci hem de müdahaleci olmayan araçları ve yöntemleri kullanarak elde edilen verilerin teknik araçlar kullanarak orta çıkartılmış bir siber istihbarat türüdür. İngilizcede Social Media Intelligence (SOCMINT) olarak ifade edilir. Türkçede ise “Sosyal Medya Zekâsı” veya “Sosyal Medya İstihbaratı” şeklinde kullanılmaktadır. SOCMINT kelimesi “Social Media Intelligence” kelimelerinin kısaltılmasından (SOC & MINT) türetilmiştir.

SOCMINT Açısından Sosyal Medya Platformları Nasıl Sınıflandırılır?

Sosyal Ağ: Sosyal ağ platformları insanların birbirleriyle ya da markalarla bilgi ve fikir paylaşmak için kullandıkları çevrim içi ağlardır. Facebook ve LinkedIn sosyal ağlara örnektir.

Fotoğraf Paylaşımı: Bu tür web siteleri kullanıcıların, fotoğraflarını çevrim içi olarak paylaşmaları esasına dayanır. Bu alanda en çok bilinen uygulamalar Instagram ve Flicker’dır.

Video Paylaşımı: Video paylaşım siteleri, canlı yayın içerikleri ve çeşitli videolar paylaşmak için kullanılır. En popüler video uygulaması YouTube’dur. Facebook ve Instagram gibi siteler de canlı video özelliğiyle bu alanda yer alır.

Blog: Çeşitli konulara ait bilgilendirici içeriklerden oluşan siteler blog siteleri kategorisine girer. WordPress ve Blogger en popüler blog siteleridir.

Mikroblog: Mikrobloglar, kullanıcıların diğer insanlarla çevrim içi kısa metinler, görseller ve videolar paylaşmasına olanak tanır. Twitter en tanınmış mikroblog uygulamasıdır.

Forumlar: Forumlar en eski sosyal medya platformlarından biridir. Forumlarda kullanıcılar mesajlar aracılığıyla fikir alışverişinde bulunur. En ünlü forumlardan biri Reddit’tir.

Sosyal Yer İmi: Mevcut web tarayıcınızın yer imi ile benzer işlevler sunan sosyal yer imi siteleri, yer imlerinize çevrim içi notlar ve etiketler eklemenizi sağlar. Atavi ve Pinterest en sık kullanılan sosyal yer imi uygulamalarıdır.

Ürün/Hizmet İncelemesi: Bu tür siteler, kullanıcıların kullandıkları ürünler hakkında inceleme yazısı yayımlamasına ve fikir paylaşımı yapmasına imkân sunar. Angie’s List ve Yelp bu alanda en çok bilinen örneklerdir.

Sosyal Medya İstihbaratı (SOCMINT) Kullanımı

Kullanıcıların internete yükleyerek paylaştıkları metin, görüntü, video ve ses verileri aynı zamanda bilgi değeri olan pek çok verinin de internet ortamında dolaşması anlamına gelir. İstihbarat örgütleri bu yeni teknolojiyi kullanmaya başlayarak istihbarat kaynaklarını zenginleştirmektedirler.

Toplumsal olayların önceden tespit edilebilmesi veya gerçekleşen olaylarda geriye dönük araştırma yapılabilmesi için, sosyal medya çok önemli bir istihbarat ortamı haline gelmiştir. Üretilen veri göz önüne alındığı zaman çeşitli algoritmalardan geçirilerek elde edilecek istihbarat faaliyetleri toplumsal olaylar için önem arz etmeye başlamıştır. Siber istihbaratın olmazsa olmalarından bir haline gelen SOCMINT günümüz internet dünyasında devletlerin ve istihbarat teşkilatlarının büyük yatırımlar yaptığı önemli bir alan olarak görülür.

Ülkeler istihbarat kurumlarında siber istihbarat birimleri oluşturmaya başlamış ve siber istihbaratın önemli araçları ve gereksinimleri nedeni ile geleneksel yöntemleri bir üst düzeye çıkartacak özel ekipler yetiştirmektedir. Ortaya çıkan gereksinimler doğrultusunda farklı program ve algoritmalar kullanılarak, sosyal medya verilerinden istenilen ve doğru sonuçlara ulaşmak mümkün hale gelmiştir.

Toplumsal Olaylarda SOCMINT Örnekleri

Arap Baharı; Mısır’da Facebook kullanıcı sayısı 5,5 milyondan 8,5 milyona ulaşmış, Libya’da Twitter kullanıcıları ilk aylarda 600 bin kişi artmıştır. Arap Baharının tüm Dünyaya Facebook ve Twitter’ın kitleleri harekete geçirmekteki etkisini ispatlamasının ardından pek çok araştırmacı, sosyal medya sitelerinin kitleler üzerindeki etkilerini araştırmaya yönelik çalışmalar yapmıştır.

Gezi Parkı; Türkiye’de 27 Mayıs 2013 tarihinde başlayan Gezi Parkı olayları için Twitterda üç ana etiket (#Hashtag) ile 8.49 milyon mesajın yayınlandığı görülmüştür. Olaylarla ilgili toplamda 100 milyonun üzerinde mesaj yayınlanmıştır. Olayların başlangıcında Türkiye’de günlük aktif Twitter kullanıcısı 1,8 milyon civarında iken, 10 günlük süre içinde bu rakam yaklaşık 9,5 milyona ulaşmıştır. Toplumsal olayların önceden tespit edilebilmesi veya geriye dönük araştırma yapılabilmesi için, SOCMINT önemli bir istihbarat ortamı haline gelmiştir.

Dünyadan Örnekler; Bir olayda, sadece “beni affet” yazan bir Facebook paylaşımı yayınlayan 15 yaşında bir genç kız, İsrail yetkilileri tarafından bir bombalı intihar saldırısı yapmak üzere olduğunu belirterek gözaltına alındığı ortaya çıkmıştır.

Çin’de, sosyal kredi ağı platformu Susame, Çin vatandaşlarına “güvenilirliği” için puanlar vermeye başladı. Susame, çevrimiçi satın alınan ürünlerden tutun da sosyal medyada neleri yayınladıkları da dahil olmak üzere kişisel verilere dayanıyor. Aynı zamanda kişilerin arkadaşlarını da dahil ediyor. Eğer arkadaşları Susam’da kötü performans gösteriyorsa kişinin skoru da düştüğü söylenmektedir. 

Örneklerle de anlaşıldığı üzere sosyal medya istihbaratı günümüzde çok önemli bir konu haline gelmiştir. Bu işi en iyi şekilde yapabilecek ekipler elbette siber güvenlik uzmanlarndan oluşmaktadır. Siber güvenlik uzmanlığı eğitimi ile uluslararası akreditasyon sahibi olarak sosyal medya istihbaratı alanında çalışmalar yapma fırsatı bulabilirsiniz.